Sa nhân xanh


-Tên thường gọi: Sa nhân xanh.

-Tên khác: Súc sa mật, Sa nhân.

-Tên khoa học: Amomun xanthioides Wall.

-Họ thực vật: Gừng (Zingiberaceae).

Gía trị kinh tế của Sa nhân xanh


-Sản phẩm quan trọng nhất là quả gần chín đã được phơi hoặc sấy khô, là một vị thuốc quý chuyên trị các bệnh đường ruột, tiêu hóa kém, kích thích và giúp sự tiêu hóa. Trong đông y dùng cho trường hợp đau bụng, ăn không tiêu, tả lỵ. Ngoài ra còn được dùng làm gia vị, hương liệu và rất được yêu chuộng trên thị trường trong nước và trên thế giới.

-Trước đây hàng năm nước ta xuất được chừng 250-400 tấn. Những năm gần đây nhiều vùng hộ gia đình trồng Sa nhân xanh dưới tán rừng cho thu nhập cao như ở Thanh Sơn, Phú Thọ có 300ha Sa nhân xanh dưới rừng gỗ tự nhiên được tra dặm thêm, chăm sóc nuôi dưỡng hằng năm thu được 2-3 tấn quả khô bán được khoảng 180-270 triệu đồng. Ở Mai Châu Hòa Bình nhiều hộ gia đình đã trồng Sa nhân xanh dưới tán rừng cho năng suất khá cao đạt 100-200kg/ha, trị giá 7-14 triệu đồng.


sa nhân xanh

Đặc điểm sinh thái của Sa nhân xanh


-Ở Việt Nam có khoảng 16 loại Sa nhân xanh nhưng trong sản xuất có 3 loài được gậy trồng phổ biến cho năng suất và chất lượng khá cao là: Sa nhân xanh, Sa nhân đỏ và Sa nhân tím.

-Sa nhân xanh thân thảo cao tới 2-3m gồm giống cây Riềng nhưng thân rễ không phát triển thành củ như Riềng. Thân ngầm và rễ mọc tập trung ở tầng mặt 0-15cm, phát triển theo mặt nằm ngang.

-Lá xanh thẫm, mặt nhẵn bóng, không lông, dài 15-35cm, rộng 4-7cm.

-Hoa mọc chùm ở gốc sát mặt đất , hoa màu trắng đốm tía, từ rễ nảy ra một mầm, mỗi gốc 3-6 chùm, mỗi chùm 4-6 hoa.

-Qủa nang có 3 rãnh, to 1-1,5cm, có gai nhô đều, hình trứng, bóp mạnh dễ vỡ hạt bong ra. Hạt to 3mm. Mùa hoa tháng 4-5, mùa quả tháng 7-8.


cây sa nhân xanh tím



Đặc tính sinh thái Sa nhân xanh


-Mọc tự nhiên ở nhiều nước Châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Lào, Campuchia, Indonesia... và Việt Nam. Ở nước ta Sa nhân xanh phân bố rất rộng từ vùng Băng núi An Giang cho đến nguyên bình Cao Bằng, từ vùng đồi núi thấp đến vùng Cao Tây Nguyên... cho đến độ cao dưới 1000m so với mực nước biển.

-Thích hợp điều kiện khí hậu ẩm mát, mưa nhiều, độ ẩm không khí cao ưa đất tốt, giàu mùn, N và Kali, tơi xốp, ẩm quanh năm nhưng thoát nước, đặc biệt là trong các thung lũng và khe núi.

-Chịu bóng, sinh trưởng tốt dưới tán rừng có độ tàn che 0,5-0,6. Dưới ánh sáng trực xạ, sinh trưởng xấu và lá bị vàng.

Kỹ thuật gây trồng Sa nhân xanh:


-Địa hình: Thung lũng, ven khe suối, chân đồi núi. Độ cao ở dưới 800m so với mực nước biển.

-Khí hậu: Nhiệt độ bình quân năm 15-22 độ C, tốt nhất là 18-20 độ C. Lượng mưa: 1500-3000mm, tốt nhất 2000-2200mm.

-Đất đai: Sâu dày trên 50-60cm, ẩm mát, thoát nước, giàu mùn, N và kali.

-Thực bì: Độ tàn che 0,4-0,7, tốt nhất là 0,5-0,6. Không trồng trên đất trống đồi núi trọc.

Nguồn giống:

-giống bằng thân ngầm:

+Áp dụng nơi sẵn giống, vận chuyển gần, sau 2-3 năm đã có quả.

+Đầu vụ xuân chọn cây bánh tẻ 1-2 tuổi, nhổ nhẹ gốc có mang 1-2 đoạn thân ngầm và rễ dài 30-50cm.

+Cắt ngang bỏ phần thân khí sinh. Chú ý giữ ẩm để rễ và hom thân ngầm không bị khô, không làm xây xát thân ngầm.

-giống bằng cây con có bầu:

+Áp dụng nơi có ít hom giống, vận chuyển xa, trồng diện tích lớn.

+Chọn quả già có hạt to và đều để vào chậu, xát tay nhẹ để tách hạt.

+Cho hạt vào túi vải ngâm và dung dịch thuốc tím nồng độ 1/1000 trong 10-15 phút để khử trùng.

+Vớt hạt ra rửa sạch, ngâm tiếp vào nước ấm 25-30 độ C trong 5-6 giờ.

+Vớt hạt ra để táo nước đem gieo lên luống đã chuẩn bị sẵn.

+Rắc đều hạt lên mặt luống, phủ đất mịn kín hạt, tủ rơm rạ, tưới đủ ẩm.

+Sau 15 ngày cây mọc, dỡ bỏ vật che tủ, tiếp tục tưới nước đủ ẩm.

+Sau 25 ngày nhổ cây con cấy vào bầu.

+Bầu có kích cỡ rộng 10cm, cao 14cm; vỏ bằng polyethylen; ruột bằng đất tầng mặt dưới rừng tự nhiên.

+Xếp bầu thành luống dưới tán cây hoặc dưới tàn che 0,4-0,5.

+Cấy cây con vào bầu, chăm sóc sau 3-4 tháng, cây con 10-15cm, có 5-6 lá thì đem đi trồng.

quả sa nhân tím



Kỹ thuật trồng:

-Thời vụ: Trồng vụ xuân ở các tỉnh miền Bắc.

-Trồng đầu mùa mưa khi đất ẩm ở các vùng khác.

-Phương thức trồng:

+Trồng dưới tán rừng tự nhiên nghèo kiệt.

+Trồng dưới tán rừng trồng chưa khép tán.

+Trồng dưới tán các vườn quả vườn nhà.

-Mật độ trồng: 3300c/ha, cự ly 1,5x2m.

-Xử lý thực bì: Phát dọn thảm tươi cây bụi dày leo cục bộ quanh hố trồng đường kính 1m. Ở rừng có độ tàn che cao trên 0,7 phải hạ độ tàn che còn 0,5-0,6.

-Cuốc hố: Kích thước 20x20x15cm, theo đường đồng mức ở nơi dốc.

Cách trồng: Đặt hom thân ngầm nằm ngang hoặc cây con sau khi xé bỏ vỏ bầu vào giữa hố, lấp đất đày hố, giậm chặt, tiếp tục lấp đất cao hơn mặt hố 4-5cm, phủ kín cỏ rác lên mặt hố.

Chăm sóc:

-Luôn kiểm tra và phát bỏ cây cỏ xâm lấn xung quanh cây trồng.

-Xới xáo đất quanh gốc đầu mùa khô.

-Điều chỉnh độ tàn che đảm bảo 0,5-0,6.

-Trông coi bảo vệ đề phòng gia súc và thú rừng phá hoại quả.

-Bón thúc 100-200g/bụi phân hữu cơ vi sinh + dinh dưỡng thủy canh TC-Mobi theo rạch sâu 15-20cm, cách gốc 0,5-1,0m cho cây xấu.

-Loại bỏ bớt cây già trên 7-8 tuổi tạo điều kiện chồi non phát triển.

Kỹ thuật trồng Sa nhân xanh

Viết bình luận

Bình luận của bạn sẽ được duyệt trước khi đăng lên